Jürgen Habermas

Jürgen Habermas (18 Haziran 1929 – 14 Mart 2026), Alman filozof ve sosyal teoristtir. Eleştirel teori ve pragmatizm geleneklerini benimser. Çalışmaları kamusal alan ve iletişimsel rasyonalite üzerinedir. Müzakereci demokrasi düşüncesini geliştiren isim olarak da bilinir. Heidelberg Üniversitesi ve Johann Wolfgang Goethe Üniversitesinde profesörlük yapmıştır.

Eleştirel kuram ve Amerikan pragmatizmi geleneğine mensuptur. Kuramındaki temel kavramlar kamusal alan (public sphere) ve iletişimsel eylemdir. Çalışmaları demokrasiye vurgu yaptığı için bazen Neo-Marksist olarak adlandırılır. Çalışmalarında özellikle, sosyal kuramın temellerine ve epistemolojiye, gelişmiş kapitalist endüstri toplumuna ve bu toplumlardaki demokrasi analizine, eleştirel sosyal evrimci içerikte yasaların ne anlam ifade ettiğine ve çağdaş siyasete –özellikle Avrupa siyasetine– odaklanır.

Modern liberal kurumların içinde olduğu varsayılan akılcı (rasyonel) - eleştirel iletişim üzerinden modernizmin yeniden ayağa kaldırılabilmesi için insanların iletişim, tartışma ve akılcı çıkarlar peşine düşme yeteneklerinde aklın olabilirliğine, özgürleştirilmesine yönelik kuramsal bir sistem geliştirmiştir. Buna "İletişimsel Eylem Kuramı" adını vermiştir.

Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entelektüeli listelerinde, 2005 yılında 7., 2008 yılında 22. sırada yer almıştır.