Her
zaman söylerim; ferdin hayât-i ictimâ’iyyedeki muvaffakiyâtının en mühim âmili
şeh-râh-ı mesâ’îdeki sebât ve teferrüddedir.
Bu
hakīkate binâendir ki efrâd-ı beşer arasında küçük bir zerre-i hayâ ve
namus sâhibi olan kimseler kendilerini bu mertlik zincirinden aslâ hâric
tutamazlar.
Bizde
her siyâsî mağlûbiyeti maatteessüf ictimâ’î düşkünlükler ta’kīb
etmiş ve her düşkünlüğümüz bilhassa mâhiyât-ı redî’e izhâr eylemiştir.
Balkan
Muhârebesi’nden evvel yanlış fikirler ma’bedinin propagandacılığını yapanlar,
silah patlayınca derhal dağılmışlar, ellerindeki allı yeşilli bayraklarla kanlı
hendeklere sürükledikleri zavallı askerciklerimizin gerilerine geçerek
hayâtlarını kurtarmak çarelerinin taharrîsine koyulmuşlar idi.
Benim
gibi herkes de görmüştür ki o kafile siyâsî sukûtumuzun elîm safhalarını
görerek ürkmüşler ve kırılan ma’neviyetlerinin âsârını başlarına birden bire
geçirdikleri silindir şapkalarla isbât eylemişler idi.
Herkeste
bir elem, herkeste bir nedâmet var idi.
Ne nazarlarda bir tayf-i sürûr, ne dudaklarda bir
kelime-i fahr u gurûr!
Hepimiz
hâif ve hâsir çekiniyor, Türk ve müslüman olduğumuzu izhârdan
âdetâ hayâ ediyorduk!
Yapılan
cinâyetlerin fâili –biz olmadığımız hâlde– olmayı kabûl ediyor, kendimizi,
suratımıza havâle edilen tükrüklere lâyık görüyorduk.
Devletin
âtîsinden kat’-ı ümîd
eyleyenler ihtiyâr-ı inzivâya karâr veriyor, ana toprağından uzak mahallere
uzaklaşmayı tavsiye ediyor, yağan yağmurlar altında fışkıran çamurlar içinde
vatanlarının âlâm-ı ziyâ’ıyla inleyenler ise ma’sûm bir sabr-ı
mütevekkilâne ile din felsefeleri içine girmek, tasavvuf
sahîfeleri arasına karışmak ıztırâbını hissediyorlardı.
O
derecede ki: Dinin mâhiyet-i bülendi bu zavallı
nâ-ümidleri almış ve tatlı bir dalâle-i nûr u tesellî ile uyutmuştu.
Âlem-i
matbû’ât, muhtelif cereyânlar içinde çalkanıyor.
Dünkü
meddâhlar bugün heccâv, dünkü heccâvlar bugün meddâh kesiliyordu.
Her
gazete ve hemen herkes harbin mes’ûllerini araştırıyor.
Mücrimler
afv, ma’sûmlar salb ediliyor.
Mücrimler à afv,
ma’sûmlar à salb
Kaçanlar
mevki’-i ikbâle çıkıyor, çarpışanlar câ-yi id[b]âra
düşüyordu.
İlk
nüshalarında Arnavudları tahkīr eyleyenler ikinci nüshalarını aynı milletin
destan-ı hamâsetiyle tezyîn ve tevşîh eyliyorlar,
Dağıstan’dan gelen Türkmenler İslâm ittihâdına çalışıyordu. (İstiklâl-i meslek)
denilen hasîsa hiçbir ferde uğramamış, meşrebsizlik ve mesleksizlik
hemen herkesin boğazını sıkmıştı….!
*
* *
Bugün
o yedi sene evvelki vaz’-ı elîmden farklı değiliz, sanırım.
Ve
hiç şübhe etmem ki bugün de aynı mağlûbiyet-i siyâsiyye
karşısındayız.
Ma’a
hâzâ ne olursa olsun mesleklerin birden bire mihverinden çıkması ve birden bire
terk-i mahrek eylemiş olması hayretimi mûcib oldu.
Gerçi
ben de bilir ve i’tirâf ederim ki hayât-ı
siyâsiyyede her şeyden evvel menfa’at düstûru hâkimdir.
Fakat
hayât-ı ictimâ’iyyede bu neden böyle olsun ve neden biz yedi sene evvelki
düşkünlüğümüzü bu vesîle ile bir def’a daha izhâr etmiş olalım? –yalan veya
sahîh– târih, tekerrürdür, diyorlar.
Peki!
Fakat neden o elîm tecrübelerden sonra biz o küçüklükleri bir def’a daha
göstermiş olalım?
Neden
o zaman Bulgar ihtirâsâtı altında titreyen bâkire
kızlarımızın kanlı hayâlleri karşısında
lâl olasıca dilimizle apışıp kaldığımız gibi bugünün de cinâyât-ı siyâsiyye ve
ictimâ’iyyesini fî sebîli’llâh biz yüklenelim?
(İlk
Balkan Mütârekesi) ânında kızıl kanlarla mülevves gördüğümüz uzun tırnaklı
elleri bilmem ki neden o mütâreke ferdâsında derin iştiyâklarla öpdük ve
kutladık!
Bugün
gıyâblarındaki yaygaralarımızla bütün cihânı, cihân-ı beşeriyeti bîzâr
kıldığımız kimselerin, bilmiyorum neden dün hepimiz en samîmî meddâhı kesilmiş
idik?
Hiç
şübhe etmem ki bütün bu küçüklükleri bize ancak mesleksizliğimiz irtikâb
ettirdi ve biz bu derd ile ma’lûl bulunduğumuz için:
Sâbit-kadem ol merkez-i me’mûn-ı rızâda,
Vâreste olup dâire-i havf ü recâdan!
Hakīkatini
haykıran ikinci bir kahraman yetiştiremedik..
Yetiştiremediğimiz
için de hepimiz alçaldık ve herbirerlerimiz yüksek
şâhikalardan yuvarlana yuvarlana düşen cevher-i ismet ve iffetimizin sukût-ı
fecî’i karşısında
baktık, baktık, hâlâ da bakıyoruz…
Edirne:
Mehmed
Behcet
Yorumlar