Furkan SağdıçYazılar & notlar
İdare
← Kitap Notları · Din · Risale-i Nur Şerhi
Kitap Notları · Din · Risale-i Nur Şerhi · 24 Eylül 2026

Hüve Nüktesi

Yaklaşık 42 dk okuma · 8.244 kelime

MUKADDİME

 

Kâinâtın zâhiren açık göründüğü halde hakikaten kapalı olan kapıları, ancak Kur'ân-ı Hakîm'in irşadına kulak verildiği takdirde açılabilir; lâkin o Kitâb-ı Mu'ciznümâ dahi tılsımdır.

O kelâm-ı İlâhî'nin mühim tılsımlarını izn-i İlâhî ile Risale-i Nur halletmiştir.

Üstâd Hazretleri (ra) mevzû ile ilgili olarak şu değerlendirmede bulunuyor:

"Ben zannederim ki; 'Hüve Nüktesi' gizli zındık düşmanlarımızın bellerini kırmış, onların istinadgahı olan tabiat tâğutunu dağıtmış, kesîf toprakta bir derece saklayabilirken, şeffaf havada Hüve Nüktesi'nden sonra hiç bir cihetle o tâğútu saklamak imkânı kalmamış ki, küfr-i inadi ve temerrüd-i irtidadi sebebiyle adliyeyi aldatıp aleyhimize sevk ediyorlar.’’

Müellif (ra), Hüve Nüktesi'yle bugünkü radyo, televizyon, telsız, telefon gibi âletler sâyesinde esma ve sıfat-ı İlâhiyenin tecelliyâtını husûsan irâde-i İlâhiyyenin tecellîsini hava zerrelerinin yapmış oldukları vazîfelerle maddeten isbât ve tesbit ediyor.

Zât-ı Zülcelal'in esmâ ve sıfatının hava zerrâtındaki tecelliyâtını husûsan irâde sıfatının tecellîsini istitârdan ayne'l-yakin, belki hakka'l-yakin derecesine çıkarıyor.

Zîrâ her bir hava zerresi içinde âlemdeki ses ve sûretler kaydedilmiştir.

Radyo ve televizyon vâsıtasıyla o sesleri işitebiliyor ve o sûretleri görebiliyoruz.

Demek o bir tek hava zerresi, Cenâb-ı Hakk'ın Semi', Basîr, Mürîd, Alîm, Kadîr gibi bütün esmâsının tecelliyâtına mazhar olmuş ki, bu hârika işler vücûda geliyor.

Hüve Nüktesi'ni mütâlea eden akl-ı müstakim, kalb-i selim sahibi her ferd-i mü'min, Allâhü Azîmü'ş-Şânın ef ål, esmâ, sıfāt ve şuûnâtının tecelliyâtını o hava zerresi içinde ve o hava vâsıtasıyla görülüp işitilebilen sûret ve şekillerde, ses ve lügatlarda ayne'l-yakin belki hakka'l-yakin bir tarzda müşâhede edebilir.

Evet Hüve Nüktesi, îmânı ilme'l-yakinden ayne'l-yakin, belki hakka'l-yakin mertebesine çıkaracak bir hâsiyete mâliktir.

Zírá Müellif (ra), Hüve Nüktesi'yle her bir hava zerresinde Allah'ın vücûb-i vücûd ve tevhidini isbat etmiş; gaybi olan O Zât-ı Zülcelal'in gizli esmâ ve sıfatının tecelliyâtını istitärdan (?) bedâhete çıkarmış; bu hakikatleri tam vâzıh ve mufassal bir sürette müşâhede etmiş; böylece akıl ile kalbi, madde ile ma'nâyı birleştirerek ders vermiştir.

(istitardan bedâhete)

Bunun için Hüve Nüktesi'ni hakkıyla anlayan bir mü'min, kazandığı tahkiki îmân sâyesinde kabirde suâl-i Münkereyn'in cevaplarına inşâallâh muktedir olur ve cevap olarak Hüve Nüktesi'ni okur, onlarla konuşup sohbet eder.

Şerhi yapılan 28. Lem'anın bir parçasında ise Kur'an harflerinin husûsan mukattaât harflerinin sevâb-ı uhrevîsi olduğu gibi, izn-i İlâhî ile şifa gibi dünyevî bir takım faydaları ve maddî te'sîrleri bulunduğu ve bu te'sîrât ve fäidelere hava unsurunun vâsıta olduğu îzâh edilmektedir.

Alemin tılsımını çözmek için esrârlı bir şekilde ilhâm ile kaleme alınan bu Nûr Külliyâtını okuyanlarda -haklı olarak- "Anlayamıyoruz" şikâyetinin olduğu da vâki'dir.

Bu şikâyetlere son verebilmek üzere Müellif (ra), eserlerinin "şerh, îzah, tekmîl, tahşiye, neşr, ta'lim, tanzîm, tertib, tefsîr ve tashih" iznini arkadan geleceklere zâten vermiştir.

 

On Üçüncü Söz'den

(HÜVE NÜKTESİ)

لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَve قُلْ هُوَ اللَّهُ taki هُوَ lafzının nüktesi Yani اهو  lafzının mercii zikredilmediği halde, gaib zamirinin kullanılmasının hikmeti ve ince sırrı.

Kardeşlerim! لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ve قُلْ هُوَ اللَّهُ deki هُوَ lafzinda yalnız maddi cihette bir seyâhât-ı hayaliyye-i fikriyyede) imkân dairesini keşfetmek için yapılan seyr u sülük-i akliyyede…

Zirâ âlem-i imkân akıl ve hayål ile; âlem-i vücûb denilen esmå ve sıfat älemi ise kalb ile keşfedilir.

âlem-i imkân à akıl ve hayål ile keşfedilir

âlem-i vücûb  (denilen esmå ve sıfat älemi) à  kalb ile keşfedilir.

Ålem-i imkân, varlığında ve yokluğunda zarûret olmayan âlem demektir.-- (hava sahîfesinin mütâleasıyla) hava zerrâtı içindeki esrârı çözmek için yapılan ince tefekkürât ile (ânî bir sürette görünen bir zarîf) ince (nükte-i tevhîdde meslek-i îmâniyyenin) îmân mesleğinin (hadsiz derece kolay ve vücûb derecesinde) vücûdu aklen zarûrî, yokluğu muhâl derecesinde (sühûletli) kolay (bulunmasını ve şirk ve dalâletin mesleğinde hadsiz derece müşkilatı, mümteni') varlığı aklen muhâl, yokluğu ise zarûrî (binler muhâl bulunduğunu müşâhede ettim) gördüm.

"Hüve Nüktesi" Üstâdımızın maddî cihette bir seyâhât-ı fikriyyesi ve hava sahîfesini mütaleasıdır.

 هُوَ 'nin merciı olan Zât-ı Akdes-i İlâhî'nin esmå ve sıfatının tecelliyâtını mütâlea etmekten ziyâde, "هو" lafzını telaffuz ederken ağızdan çıkan maddî hava zerreleri- nin hârikulāde vazîfeler görmeleriyle, Vâhidiyyet ve Ehâdiyyet-i İlâhiyyeye nasıl şehadet ettiklerini keşfetmek husûsunda bir seyāhât-ı hayaliyye-i fikriyyesidir.

 هُوَ lafzâdetâ bir pencere gibi olmuş, Müellif (ra), hava sahîfesini onunla mütâlea etmiştir.

(Gåyet kısa bir işaretle o geniş ve uzun nükteyi beyân edeceğim.) Müellif (ra)'a görünen nükte çok geniş ve uzun olmakla beraber, gåyet kısa bir işaretle beyân etmiştir.

Her halde sırr-ı imtihân bozulmasın diye olacak ki, tamâmen tafsilâta girişmemiş.

HAVA UNSURU

İHTAR: "Hüve Nüktesi'nde bahsedilen havadan muråd, unsur-i havadır ki, hakiki mähiyyetini bilmediğimiz, alemin her tarafını istilā etmiş bir madde-i latifedir.

Bu unsur, kainatın her tarafında farklı özelliklerde bulunur. Yerden göğe, gökten Arş'a kadar muhtelif tabakat-ı hava vardır. O hava unsurunun bir tabakası ve bir nev'i de atmosferdeki hava tabakasıdır.

Hava unsuru diğer unsurlarla beraber, teşekkülât-ı ecsâma ve terkib-i eşyaya sebebtir.

Bitkiler, insanlar ve hayvanlar gibi, kâinattaki bütün canlı ve cansız varlıklar anasırdan mürekkeb varlıklardır.

Meleklerin vücüdlarında dahi bu unsurlar mevcuddur.

Hepsinin temelinde "hava, su, toprak ve güneş" unsurları veya yeni fennin ta'biriyle "oksijen, hidrojen, karbon, azot" unsurları bulunmaktadır.

Bütün mevcûdâtta bu dört unsur farklı nisbet ve miktarlarda vardır.

Mevcůdâttaki unsurlar ince ölçüler ve hassâs miktârlarda programlanıp terkîb edilmiştir.

hava, à oksijen

su,  à hidrojen

toprak  à karbon

güneş à azot

Bu dört unsur, Küre-i Arz'da bulunduğu gibi, küremizin dışındaki álemlerde de muhtelif derece ve özelliklerde bulunmaktadır.

Fakat bunların nev'leri, bildiğimiz dört unsurdan farklıdır.

Bu nev'lerin asıl mâhiyyetleri ise bizce meçhüldür.

Demek Hüve Nüktesi'nde bahsedilen hava, sâdece teneffüs ettiğimiz atmosfer tabakasındaki hava değil; belki kâinâtın her tarafında farklı özellikte bulunan muhît hava unsurudur.

Şimdi birkaç başlık altında Hüve Nüktesi'nin kısa bir hulâsâsını beyan edip, daha sonra şerhine geçeceğiz.

HAVA UNSURU, EMİR VE İRADE-İ İLAHİYYENİN ARŞIDIR

Dört unsurdan her biri, Rubûbiyyet-i İlâhiyye noktasında bir nev'i arş, yani tasarruf merkezidir.

Meselâ; hava, emir ve irade arşı, güneş, ilim ve hikmet arşı: toprak, hifz ve ihyå arşı, su ise, ihsân ve rahmet arşıdır.

Hava  à emir ve irade arşı

Güneş  à ilim ve hikmet arşı

Toprak à hıfz ve ihya arşı

su, à ihsân ve rahmet arşıdır

Nitekim Müellif (ra), bu dört arşı şöyle ifade etmektedir:

*Mahlükat-ı Arzıyyeyi Rubůbiyyeti noktasında, havayı emir ve iradesine bir nev'i arş, ve nûr unsurunu ilim ve hikmetine diğer bir arş, ve suyu ihsân ve rahmetine başka bir arş, ve toprağı hifz ve ihyasına bir çeşit arş yapmış.

O arşlardan üçünü, mahlükat-ı Arzıyye üstünde gezdiriyor.

Hava unsurunun emir ve irâde-i İlâhiyyenin bir arşı olduğunu, birkaç misal ile îzah edceğiz:

1- Hava zerreleri, irâde-i İlâhiyye ile evâmir ve nevâhî-yi Rabbâniyyeyi tebliğ eder.

2- Sesler, irâde-i İlâhiyye ile hava vasıtasıyla etrafa neşrolunur.

3- Güneşin ışığı, hararet, bürüdet, elektrik, câzibe ve dâfia gibi sair latif maddeler irâde-i İlâhiyye ile hava vâsıtasıyla naklolunur.

4- Bulutların sevkı ve yağmurun nüzülü irâde-i İlâhiyye ile hava vasıtasıyla olur.

5- Nebâtâtın telkihi irâde-i İlâhiyye ile hava vâsıtasıyla olur.

6- Zīhayatlar irâde-i İlâhiyye ile hava vâsıtasıyla teneffüs eder.

Ve hákezâ bütün bu işler, hava unsurunun, emir ve iråde-i İlâhiyyenin arşı olduğunu isbåt ediyor.

Çünkü câmid ve câhil hava unsurunun izn-i İlâhî ile yaptığı bu hârikà işler, ancak emir ve iråde-i İlâhiyyenin hava zerrelerindeki tasarruf ve tecellisinin bir neticesidir.

Evet, emir ve iråde-i Rabbâniyye, âlemin her yerinde cereyån ediyor.

Fakat, o emir ve iråde-i Rabbaniyyenin tecelliyâtı, her bir hava zerresinde ilmen ve maddeten daha zahir ve daha bahir bir sürette görünüyor.

Zîrâ, bütün evâmir-i teklifiyye ve evâmir-i tekviniyyenin tebliğ ve icrâsı hava vâsıtasıyla oluyor.

Bundan dolayı hava unsuru, emir ve iråde-i İlâhiyyenin bir arşı olmuştur.

Demek Zât-ı Zülcelâl, bütün iråde ve emirlerini hava vasıtasıyla mahlükatına ulaştırıyor ve o evâmîrin icrâ ve tatbîkınde de en fazla hava unsuru vazîfe alıyor.

HAVANIN HER BİR ZERRESİ, BÜTÜN ESMA VE SIFAT-I İLAHİYYENİN TECELLİSİNE ÂYİNEDİR

Her bir hava zerresinde "irâde" sıfatının tecellîsi esâs olmakla beraber; "hayat, ilim, sem', basar, kudret, kelâm" gibi sıfatların tecellileri de mevcüddur.

Çünkü sıfat-ı İlâhiye biri birisiz olmaz.

Yedi sıfat-ı İlâhiyye de bin bir ism-i İlâhîyi tazammun eder.

7 sıfat-ı İlâhiye = 1001  ism-i İlâhîyi

Öyle ise hava unsurunda bin bir ism-i İlâhînin tecellisi vardır.

Zîrâ hava unsuru, yaptığı vazîfe diliyle bunu isbat ediyor.

Şöyle ki:

Her bir hava zerresi, izn-i İlâhi ile hem âlemde cereyân eden ses ve süretleri bir anda içine alıp kaydediyor, hem de aldığı ses ve süreti bir anda sâir hava zerrâtına naklediyor.

kayıt à âhize

Nakil à nakilelik

Dolayısıyla Müellif (ra)'ın da beyân ettiği gibi her bir hava zerresi, izn-i İlâhî ile hem âhizelik, hem de nåkılelik vazifesini îfä ediyor.

Her bir hava zerresi, bant gibi dönüyor.

Käinâtın yaratılışından kıyâmete kadar mevcûdâtın süret ve şekilleri, ses ve dilleri her bir hava zerresinin içine giriyor.

سُبْحَانَ مَنْ تَحَيَّرَ فِي صُنْعِهِ الْعُقَولُ

HER BİR HAVA ZERRESİ İZN-İ İLAHİ İLE ÂLEMDEKİ SES VE SÜRETLERİ KAYDEDİYOR

Evet, her bir hava zerresi, izn-i İlâhī ile koca âlemi içine almaktadır.

Käinâtın yaratılışından bugüne kadar gelip geçen bütün mahlükåt rengiyle, resmiyle, şekliyle, sesiyle havanın bir tek zerresinde derc edildiği, yer, gök ve içindekilerin ses ve süretleri bir tek hava zerresinde tersîm edildiği gibi; kıyamete kadar gelecek mahlükâtın ses ve süretleri de izn-i İlâhî ile bir tek hava zerresinde derc edilebilir.

Meselä, her bir hava zerresinde, emr-i İlâhî ile Hazreti Adem (as)'ın sesi kaydedildiği gibi, Hz. Muhammed (sav)'ın sesi de derc edilmiştir.

Hem sesleri ile beraber şekil ve süretleri de mevcüddur.

Bir tek hava zerresinin içinde âlemdeki ses ve süretlerin kaydedildiğine delîl; radyo, televizyon, telsiz ve telefondur.

Dünyanın en uzak mesafesinde bulunan bir şahsı, radyo, televizyon, telsiz ve telefon vasıtasıyla yanımızda hâzır buluyoruz. Süretini görüp, sesini işitebiliyoruz.

O şahsın ses ve süretini bize ulaştıran, hava zerreleridir, o cihazlar değildir.

Evet, avâm bilmese de ehl-i fen bilir ki; âlemdeki ses ve süretlerin îsâline izn-i İlâhî ile sebeb olan, radyo ve televizyondaki o küçücük ve gözle görülmeyen hava zerreleridir.

Yoksa sâdece o maddî âletler değildir.

Zirá o ses ve süretler, radyo ve televizyondaki o hava zerresinde kaydedilmiştir.

Alet ise, konuşan şahsın ses ve süretini bulunduğu yerden alıp getirmiyor.

Belki radyo ve televizyon içinde bulunan o hava zerresinde o şahsın ses ve sûreti kaydedilmiştir.

Elimizdeki bu aletler ise, sadece o ses ve süreti canlandırıyor.

Câmid ve câhil olan bir zerre müstakıllen bu işi yapabilir mi?

Elbette hayır! O halde hava zerresi, nihayetsiz ilim ve hikmet, emir ve iråde sahibi bır Zâtın me'mûrudur.

O'nun emri ve izni dairesinde hareket eder. Doğrudan doğruya o şeklin görülmesi, o sesin işitilmesi Väcibü'l-vücüdun esmå ve sıfatının tecelliyatını, husûsan irâde sıfatının tezahürünü gösteriyor.

Demek bu koca ålemdeki sesleri ve süretleri izn-i İlâhî ile alıp göze gösteren, kulağa işittiren, radyo ve televizyondaki o ufacık hava zerreleridir.

Maddi cihazlar bulunmak kaydıyla o hava zertelerinde mevcüd süret ve sesleri görüp işitebiliyoruz.

Hava zerrátina bu mu'cızâne işleri gördüren Cenab-ı Hakk'ın "Semi". Basir. Alim, Kadir, Murid" gibi esmä-i hüsnäsıdır.

HAVA ZERRELERİNİN BAŞKA VAZİFELERİ VAR MI?

Hava zerrelerinin vazîfesi sadece bunlar mı?

Elbette hayır. Belki her bir hava zerresi, daha pek çok vazifeler görmektedir.

Meselä; nebātātın telkihine; zîhayatın teneffüsüne; elektrik, ziyâ, burúdet ve haråretin îsâline; bulutların sevk ve idarelerine; motorlu taşıtların ve yelkenli gemilerin seyir ve seyahatine ve hâkezâ pek çok fiillere izn-i İlâhî ile sebeb oluyor.

Hiç mümkün müdür ki; havanın her bir zerresi, hem dünyadaki bütün sesleri duysun; hem bütün sesleri ve süretleri alıp diğer zerrelere nakletsin; hem bütün dilleri ve şîveleri bilsin; hem seslerin ve ziyanın isâline sebeb olsun; hem nebâtâtın telkihine ve zîhayâtın teneffüsüne medar olsun; hem bulutların sevk ve idarelerine vesile olsun; hem motorlu taşıtların ve yelkenli gemilerin seyir ve seyahatine vâsıta olsun.

Elbette hiçbir akl-ı selîm sahibi bu hârikà işleri o zerreye havâle edemez, bütün bu işler câmid ve câhil zerrenin işi olamaz

( seslerin ve ziyanın à isâline sebep

nebâtâtın à telkihine vesile

zîhayâtın à teneffüsüne vesile

bulutların à sevk ve idarelerine

motorlu taşıtların ve yelkenli gemilerin à seyir ve seyahatine vâsıta )

Havanın bir tek zerresi bir anda bu kadar işi nasıl yapabilir? Bir zerre içinde âlemdeki bütün ses ve süretler nasıl mevcüd olabilir? Bütün bu hârika işlerin vücüd bulabilmesi, ancak üç yoldan biri ile mümkün olabilir:

1-Birinci Yol: Havanın her bir zerresinin dünyadaki bütün sesleri duyabilecek bir kulağı, bütün eşyayı görebilecek bir gözü, bütün ses ve süretleri bilip hifzedebilecek bir hafızası bulunmak, ädetä Cenâb-ı Hakk'a ait bütün sıfatları o bir tek hava zerresinde kabül etmek lazım gelir. Çünkü yapılan işler, bütün bu sıfatların mahsûlüdür. Hava zerresinde ise bu sıfatların bulunmadığı bedihidir. Öyle ise bu yol aklen muhåldir.

2-İkinci Yol: Bütün dünyada mevcüd telsiz, telefon, radyo ve televizyonların merkezleri, santralleri, āhize ve nåkıle âletleri ve cihazları, o gözle görünmeyecek derecede küçük hava zerresinde bulunmak lazım gelir. Ziră o ses ve süretler, o âletler väsıtasıyla te- zahür etmektedir. Küçücük bir hava zerresinde bu kadar alet ve makinelerin varlığını kabûl etmek ise aklen muhâldir. Demek bu ikinci yol dahı aklen mümteni'dir.

3-Üçüncü Yol: Belki hava unsuru, bütün zerrâtıyla nihayetsiz ilim ve hikmeti, nihâyetsiz irāde ve kuvveti bulunan bir Zât-ı Zülcelal'in emirber neferi hükmündedir.

O'na intisâb ve istinad ile, Hålık'ının izniyle ve kuvvetiyle hareket eder.

Semi' ve Basîr, Alim ve Hafiz, Kadir ve Mürid bir Zât-ı Vâcibü'l-Vücûd'un esmå ve sıfatının tecelliyâtını bedäheten gösterip i'lân eder.

Tevhid-i hakikiyi ifade eden bu yol ise; aklen zarûri ve gayet kolaydır.

HAVA UNSURUNUN VÜCÛB-İ VÜCÛDA ŞEHADETİ ÂŞİKÂR, DİĞER UNSURLARIN ŞEHADETLERİ İSE GİZLİDİR

Dört unsurun her bir zerresi, Cenâb-ı Hakk'ın mevcûdiyetini i'lân etmekle beraber; hava zerreleri, daha zahir ve bāhir bir tarzda mevcüdiyyet-i İlâhiyyeyi iki tarzda gösterir:

1-Birincisi: Hava unsuru, aşikare هُوَ diyor ve bu zikri işitiliyor.

Bu ise bedâheten O gaybî Zât'ı gösterip şehadet ediyor.

Diğer unsurlar ise, hava unsuru gibi aşikare هُو demiyor. Bu zikirleri gizli kalıyor, işitilmiyor.

2-İkincisi: Hem radyo, televizyon, telsiz, telefon gibi maddi äletler havanın o şehadetini gözlere gösteriyor.

Zīrā, havanın her bir zerresinin âlemdeki ses ve süretleri alıp kaydetmesi, sonra da säir hava zerrelerine nakletmesi gaybi olan bir Zât-ı Vacibü'l- Vücûd'un vücüd ve vahdetine şehådet eder.

Havanın bu şehadetini ise, radyo ve televizyon gibi åletler gaybîlikten çıkarıp âşıkär häle getiriyor.

Beşerin mezkúr san'at hårikåları, adetâ ilme'l-yakini. ayne'l-yakin belki hakka'l-yakin derecesine çıkarıyor. Diğer unsurlarda ise, şu an bu hål mümkün olmuyor. Şehådetleri gizli kalıyor.

"HÜVE" LAFZI, ALLAH'I BİN BİR İSİM VE SIFATIYLA İ'LÂN EDİYOR

Hava unsurunun bütün zerratı her an هُوَ diyor; her bir nefes هو diyor.

O gaybi Zāt'ı bin bir isim ve sıfatıyla bildiriyor.

Evet, rüzgârın esmesine, alıp verdiğimiz her bir nefese dikkat ettiğimizde anlarız ki, هُو lafzını zikretmeyen, yani هو demeyen hiçbir hava zerresi yoktur.

Demek havanın her bir zerresi, devamlı هُوَ diyor.

 Nihayetsiz ilim, hikmet, iråde ve kudret sahibi bir Zât'ın me'můru olduğunu ve O'nun nâmına hareket ettiğini yaptığı vazîfe diliyle bildiriyor.

HÜVE LAFZI, ŞİDDET-İ ZUHÜRUNDAN GİZLENMİŞ BİR ZAT'TAN HABER VERİYOR

Havanın zerrâtı هُوَ dediği ve biz ondan هُوَ lafzını işittiğimiz gibi; biz de her nefes alışverişimizde هو diyoruz.

Söylediğimiz هُوه lafzı içinde hadsiz hava zerreleri var.

O zerrelerden her biri bin bir isimle müsemmå bir Zât-ı Zülcelal'i bildiriyor.

Hem hava unsuru, hem de her nefes alışverişimiz, alemde bin bir isim ve sıfatıyla tecelli eden ve bize görünmeyen o gaybi Zāt'ın Allah olduğunu هُوَ lafzıyla i'lân ediyor.

Telaffuz edilen o هُوَ lafzi şiddet-i zuhûrundan gizlenmiş olan O Zât-ı Zülcelal'e unvân ve tercüman oluyor.

Evet bütün álem bütün eczasıyla هُوَ diyor.

Ancak o هو zamiri nin merciı olan Zat'ın esmå ve sıfatının tecelliyâtı, husûsan iråde sıfatının tecelliyatı hava zerreleri vasıtasıyla äşikâr ve zahir olmuş gibidir.

Ma'lumdur ki, هو zamirdir.

Ma'nası: "O" demektir.

 Gizli olan bir Zat'a raci'dir.

 هو الله nun manası ise: Bin bir isim ve sıfätıyla käinâtta tecelli eden husüsan irâde sıfatıyla havada tecelli eden gaybi bir Zât-ı Vacibü'l-Vücud vardır ki, o gaybî Zât, Allah'dır.

Bu asırda radyo, televizyon gibi aletler, hava zerresinin هُوَ lafzının mercii olan gizli bir Zat'ın esmå ve sıfatını, husūsan emir ve irâde sıfatını gözlere göstermiş, âşikâr hâle getirmiştir.

Artık هُو maddi âlemde de åşikâr gibi olmuştur.

Havanın her bir zerresi "Lâ Mürîde İllâ Hû" diyor.

Mutlak irâde sahibi yalnız Allâh olduğunu i'lân ediyor.

Evet her şey, hususan havanın her bir zerresi O'nun irâdesiyle hareket eder, Mürid ismiyle O'nu zikreder.

Her bir nefesimiz هُوَ deyip o gizli Zattan haber verdiği halde gåfil insanlar bu hakikati görmüyorlar.

Havanın her bir zerresi هُوَ yani "O" diyor.

Halbuki dilbilgisi kuralına göre daha önce bahsi geçen ve bilinen birinden هُوَ yani "o" zamiri ile bahsedilir.

Daha önce bahsi geçmeyen biri için zamîr kullanılmaz.

Meselâ; "Hasan gitti" denildiğinde, "O nereye gitti?" denilebilir.

Zîră zamîrle kendisinden bahsedilen şahıs, yâni Hasan, konuşan kişinin ma'lûmudur.

Daha önce bahsi geçmiştir, meçhül değildir.

Demek yukarıda zikri geçen kaideye göre هُوَ yani "o" lafzi belli olan birine denilir.

Halbuki Kur'ân-ı Kerîm'de قُلْ هُوَ veya لا اله الا هُوَ gibi ifadeler vardır.

Daha önce Allâh lâfzı geçmediği halde هُو lafzıyla O'ndan bahsediliyor.

Bu ise bahsi geçen käideye zâhiren ters düşüyor gibi görünse de, hakikatte öyle değildir.

Zira o Zât-ı Gaybí, bütün kâinatta, hatta هُوَ kelimesinin telaffuzuyla ağızdan çıkan binlerce hava zerreleri içinde esmâ ve sıfatıyla, bâ husūs iräde sıfatıyla tecelli etmektedir.

Evet, gerek havanın zikrettiği هُوَ lafzı içinde, gerek her bir nefesimizdeki هُو zikri içinde daha önce bahsi geçtiği gibi, bin bir isim sahibi o Zât-ı Zülcelâl esmå ve sıfatının tecelliyâtıyla, husûsan iråde sıfatının tecellisiyle aşikâr görünür gibidir.

O esmâ ve sıfatının tecelliyâtıyla âşikâr gibi görünen Zât-ı Zülcelal'den هُوَ yani "O" diye bahsetmemiz elbette münasibdir.

Zîrâ söylediğimiz هُوَ lazı içindeki havanın her bir zerresiyle kendisini bildiren, tanıttıran o ma'lům Záttan haber veriyoruz; meçhûl olan birinden değil.

Dolayısıyla bu husūs, bahsedilen käideye muhalif düşmüyor.

Demek havanın her bir zerresi, Allah'ı bin bir isim ve sıfatının tecelliyâtı ile ta'rîf edip tanıttırmakla aşikâr hâle getirdiği için, هو lafzı ile bahsedilen o gaybi Zât, ma'lům olmuştur.

Hava zerrelerinin bildirdiği هُوَ yani "O", Vacibü'l-Vücüd olan Allah demektir.

Müellif (ra)'ın "Hüve Nüktesi'nde esrârını beyan ettiği هو lafzi Allah'dan sudûr ettiği i'tibârla değil; belki Cebrail (as)'ın bir Peygamberin veya herhangi bir käriin (okuyucunun) ağzından hava vasıtasıyla çıkan هُوَ lafzı itibariyledir.

Zira Allâhu Zülcelâl Hazretleri tekellüm ederken havaya ihtiyacı yoktur, hava olmadan konuşur.

Allah'dan başka her şey hava vasıtasıyla ses çıkarır, konuşur.

 هُو lafzı içinde zikredilenin kim olduğu zâhiren belli olmasa da hakikatte merciı bellidir.

Zira telaffuz edilen هوه lafzı içinde hadsiz hava zerrâtı var.

O hava zerrelerinden her biri, o gaybî Zâtı bin bir isim ve sıfatıyla haber vermektedir.

İşte هُو lafzı ile ağızdan çıkan hava zerrelerinin vazîfe diliyle i'lân ettiği o Zât-ı Vacibü'l-Vücûd'un vücüd ve vahdeti bizce ma'lum olduğundan, هُوَ zamiriyle bahsetmemiz muvāfık düşüyor.

Zirá o هُوَ lafzı, hava vasıtasıyla telaffuz ediliyor.

O هُوَ lafzı ağız dan çıkmadan önce, her bir hava zerresinde bin bir isim ve sıfatının tecellisiyle zâhır olan bir Zât-ı Vacibü'l-Vücûd vardır.

Dolayısıyla bahsedilen Zatın esmå ve sıfatının tecelliyâtı, her bir hava zerresinde ism-i Zahir ile mevcuddur.

 هو lafzının telaffuzu ise o bin bir isim ve sıfat sahibi bir Zâtı bildiriyor.

Rasûl-i Ekrem (sav)'in mübarek ağzından هُوَ lafzı çıktığı anda, هوه lafzı içindeki hava zerrâtında Allâhü Teâlâ bin bir ismiyle tecelli etmektedir.

Orada هو yani "O" kimdir? Bellidir.

O هُوَ zamirinin merci هو lafzının telaffuzu ile ağızdan çıkan hava zerrâtında muayyendir.

Yâni bin bir isim ve sıfatının tecelliyâtıyla ma'lum olan bir Zâttır ki, O da Allah'dır.

Bu yüzden Allah lâfzının daha evvel zikredilmesine ihtiyaç yoktur.

Evet هُوَ 'nin merci هُوَ lafzı içinde mevcuddur.

Bütün kâinatın ses ve süretlerini ve bin bir ism-i İlâhînin tecelliyâtını göstermekle Ehädiyyet-i İlâhiyyeye âyine olan hava zerrâtının ta'yîniyle, O Zāt-ı Gaybînin varlığı ve birliği kendi kendine taayyün ediyor. zamiri Allah'ı bildiriyor.

Zîrâ ağzımızdan çıkan هُوَ lafzı içindeki her bir hava zerresinde bin bir ism-i İlâhînin tecelliyâtı mevcûddur ve ağzımızdan çıkan هُوَ ٥ lafzı, müstetir olan, bize görünmeyen Zát-ı Zülcelal'in esmâ ve sıfatının tecelliyâtına, husûsan emir ve iråde sıfatının tecellisine işaret ediyor.

 هُوَ lafzı içindeki hava zerrâtında bin bir isim ve sıfatıyla tecelli eden O Zâtı, a'zamî mertebede gösteriyor, O'na râci' oluyor.

قُلْ هُوَ "Ey Rasûlüm de ki: هُوَ ", yani "O", Peygamberin söylediği O lafzı, hava ile çıkıyor.

O هُوَ lafzının telaffuzuyla ağızdan çıkan havada da binlerce zerre var.

O Zât-ı Gaybi, o zerreler içerisinde bin bir ismiyle tecelli ediyor.

O tecelliyât sahibinin tercümanı ise هُوَ kelimesi oluyor.

Onun için daha önce ism-i Zahirin geçmesine lüzüm kalmıyor.

Dolayısıyla bu mes'ele, zikredilen käideyi cerh etmiyor.

HÜVE NÜKTESİ'NİN GİZLİ ESRÂRI

Müellif (ra), Hüve Nüktesi'yle bugünkü radyo, televizyon, telsiz, telefon gibi aletler sayesinde esmå ve sıfat-ı İlâhiyyenin tecelliyatını husůsan iråde-i İlâhiyyenin tecellisini hava zerrelerinin yapmış oldukları vazifelerle maddeten isbåt ve tesbit ediyor; Zât-ı Zülcelal'in esmå ve sıfatının hava zerrâtındaki tecelliyâtını husûsan irâde sıfatının tecellisini istitärdan ayne'l-yakin, belki hakka'l-yakin derecesine çıkarıyor.

Müellif (ra), hareket-i fikriyye ile seyahatinde hava ålemini temâşă ve o unsurun sahîfesini mütâlea ederken, hava unsurunun külli vazifelerinde Vähidiyyet-i İlähiyi müşâhede ettiği gibi; hava unsurunun her bir zerresinde hem âlemdeki ses ve süretleri, hem de bin bir ism-i İlâhî'nin tecelliyâtını ma'nen keşfetmekle, Ehadiyyet-i İlâhiyyeyi müşâhede etmiş, tecelliyât-ı Zâtiyeye mazhar olmuş ve bunu maddeten isbât etmiştir.

Eğer keşfettiği hakikatların tamamını izah etseydi, Hakim isminin muktezâsı olan perde kalkacak ve sırr-ı imtihan bozulacaktı.

Müellif (ra), bu isbâtı biraz daha ileri götürüp bu nükteyi biraz daha açsaydı, tecelliyât-ı Zâtiye âdetä herkese görünecek håle gelecekti.

Bu yüzden daha ileri götürmemiş, durmuş, belki kader durdurmuş.

 Zirā bazı şeyler var ki; sırr-ı imtihan olarak Allah, anlatılmasını yasaklıyor.

Hüve Nüktesi'nde o kadar ince bir perde kalmış ki, az bir dikkat ile âdetā Vācibü'l-Vücûd'un esmå ve sıfatının tecelliyâtı, husûsan irâde sıfatının tecellisi görünür gibi olmuştur.

Bu sırdan dolayı Cenâb-ı Hak, daha ileri gitmesine izin vermemiştir.

Evet Hüve Nüktesi, Vācibü'l-Vücûd'un esmå ve sıfatının tecelliyatını adetå åşikâr göstermiş ve bununla ehl-i küfür ve dalaleti iskåt ve ilzâm etmiştir.

Hem dinsiz feylesofların ellerine Hüve Nüktesi geçince; "Eğer bunun çâresine bakılmazsa, bütün dünyayı zapteder" dediler.

Bu yüzden Üstâd Hazretleri Hüve Nüktesi'nden dolayı bütün ehl-i dünya ve ehl-i küfrün kendisine düşman olduğunu söylüyor ve Müellif (ra)'ın mahkemelerinin bir çoğu bu yüzden olmuştur.

Müellif (ra), Hüve Nüktesi'nin bu hâsiyetini ve bu esere gösterilen ehl-i dalâletin muārazasını şöyle ifade ediyor:

"Hüve Nüktesi pek ince, gerçi çok mücmel ve muhtasar olmuş, fakat herkes ondan pek kuvvetli bir nûr-i îmâni hissedebilir."

"Hüve Nüktesi gerçi derindir, herkes birden kavramaz.

Fakat o nükte, tabiiyyûnun ve ehl-i küfrün temel taşını parça parça ettiği gibi, muannid feylesofları hayretler içinde bırakıp çoklarını îmâna getirmiş.

Hem o nükte anahtariyle açılan Alem-i Misâldeki seyahat-ı ma'neviyye miftâhı ile, ahiretin bir sineması 'ayne'l-yakin' görülmüş."

"Ben zannederim ki; "Hüve Nüktesi" gizli zındık düşmanlarımızın bellerini kırmış, onların istinadgahı olan tabiat täğutunu dağıtmış, kesif toprakta bir derece saklayabilirken şeffaf havada Hüve Nüktesi'nden sonra hiçbir cihetle o tâğûtu saklamak imkânı kalmamış ki, küfr-i inádî ve temerrüd-i irtidadi sebebiyle adliyeyi aldatıp aleyhimize sevkediyorlar."

"Çok emârelerle kat'i kanaatim gelmiş ki; gizli dinsizler, resmi ba'zi me'múrları aldatıp Nür'un mahrem büyük risaleleri içinde yalnız Rehber'i musirrâne medår-ı ittiham tutmaları ve bir buçuk seneden beri bana sıkıntı vermelerinin sebebi Rehber'deki "Hüve Nüktesi" olduğunu kat'iyen bildim.

Çünkü bu Hüve'nin keşfettiği sırr-ı tevhid, pek kat'i ve bedihi bir sûrette küfr-i mutlakı kırıyor Hatta bir kısmında hiçbir vesvese ve şübhe bırakmıyor.

Gizli dinsizler buna karşı çâre bulamadıklarından, intişârına resmi yasak ile sed çekmek için çalıştılar.

hifz --> Hafiz

ihya --> Muhyi

Bu bir avuç toprak, Cenâb-ı Hakk'ın "hifz" ve "ihya" fiillerinin arşıdır ki, "Hafiz" ve "Muhyi" isimleri orada tecellî eder. Ve o topraktan bu kadar hadsiz mevcûdâtı çıkarıp geliştirir, gözle görünecek håle getirir.

Şimdi bu bahar mevsiminde şu hadsiz nebâtât tâifelerine bak! Üç yüz binden ziyâde envâı bulunan bütün o nebâtât tâifesinin hem menşei birdir.

Yâni hepsi emr-i Rabbânî ile bu basît topraktan çıkmıştır.

Hem bütün o tohum ve çekirdekler aynı maddeden, yâni "karbon, azot, hidrojen ve oksijen" gibi unsurlardan kudret-i Rabbaniye ile yaratılmıştır.

O tohum ve çekirdekler, toprağın altında gizli, saklı iken bahar mevsiminde izn-i İlâhî ile nüzûl eden yağmur vâsıtasıyla o toprak, bütün o tohumlara ve çekirdeklere menşe' oluyor ve kudret-i İlâhiyye ile hadsiz nebâtât tâifelerini yetiştiriyor.

Bunu gördükten sonra, ya diyeceksin ki: "Bu toprağın altında her çiçek, ot ve ağaca âit birer fabrika ve makine var ki, o çiçeklerin, otların ve ağaçların rengini, tadını, hâsiyetini bilir ve onları yetiştirir."

Bunun böyle olmadığına herkes şehadet eder.

Veyâ diyeceksin ki: "Bu toprak bütün bunların hallerini bilecek, görecek, yetiştirecek bir ilim ve kuvvet sahibidir."

Böyle bir ilim ve kudretin toprakta bulunmadığı da herkesçe ma'lûmdur.

Demek bu iki yol muhâl ve mümteni'dir.

Öyle ise üçüncü yol olan tevhîd yolu kat'i ve zarûrî olur. O da Alim ve Kadir bir Zat var ki; toprağı hıfz ve ihyâsına bir arş yapar. İlim ve kudretiyle o bir avuç toprağa tecelli eder. Bütün tohum ve çekirdeklere hayât  verir. Hiçbirini unutmadan, şaşırmadan idare eder, ihtiyaçlarını zamânında yetiştirir. Toprak Allah'ın Hafiz ve Muhyî isminin tecelli- siyle o kökleri, o çekirdekleri muhafaza eder. Bahar mevsiminde hepsini çıkarır.

Toprak unsurunun Hafiz ve Muhyî isminin tecellîsine mazhar ve hârika san'at-ı İlâhiyyeye menşe' olduğunu Müellif (ra) şöyle îzah etmektedir

Kur'an-ı Hakim'in bu hakikatına delîl istersen, Kitâb-ı Mübin'in mistârı üstünde yazılan şu kâinat kitabının sahifelerine baksan, ism-i Hafiz'in cilve-i a'zamını ve bu âyet-i kerimenin bir hakikat-ı kübrâsının nazîresini çok cihetlerle görebilirsin.

Hulâsâ: Cenâb-ı Hakkın iki çeşit evâmiri vardır:

1-Biri: İråde sıfatından ve kün emrinden gelen ve intizâmını te'min eden evâmir-i tekvîniyyedir.

2-İkincisi: Kelām sıfatından gelen ve cin ve insîn efal-i ihtiyâriyyesini tanzîm eden evâmir-i teklifiyyedir.

Her iki evâmiri emr-i Rabbanî ile yerine tebliğ eden ve o evâmirin icrâsına vâsıta olan, hava unsurudur.

Evet, .كن Yani "Ol!" emrini ilk olarak hava zerreleri yerine ulaştırıyor.

Sonra diğer unsurlar o emr-i İlâhiyi îfä için seferber oluyorlar.

Meselâ; Cenâb-ı Hak, bir çekirdekten bir ağacı veya bir yumurtadan bir kuşu veyahut bir damla meniden bir insanı yaratmak istediği zaman ilk olarak havaya emreder.

O hava unsuru, كن yani "Ol!" emrini yerine kavuşturur.

Daha sonra diğer faaliyetler başlar.

Yâni hava unsuru sadece كن emrini yerine tebliğ eder.

Emrin tebliğinden sonra eşya, ilim, kudret gibi sıfatların tecellileriyle ve diğer unsurlar vâsıtasıyla vücûd bulur.

Hem Cibril-i Emîn evämir-i tekviniyye ve teklifiyyeyi Allah'tan alırken o hava vâsıtasıyla alıyor; Hazret-i Peygamber (asm)'a hava vâsıtasıyla tebliğ ediyor.

Emir tebliğ olunduktan sonra icrâât ve mükellefiyetler başlıyor.

Demek Allah'tan gelen tekvini ve teklifi emirler ilk olarak hava vásıtasıyla dünyaya yayılıyor.

Hava olmadan yayılmıyor.

Suâl: Emrin irâde ile münasebeti nedir?

Elcevåb: Evvelă; Müellifin "Emir ve iradenin arşı olan hava cümlesinde geçen "emir" kelimesinden murâd, âmirden sudür eden emir ma'nasmadır. Yani, Amir-i Mutlak olan Cenâb-ı Hak'tan gelen emir demektir.

Evet Fesâhat ve Belâğât İlmine göre emir ve nehiy üç ma'nāda kullanılır:

1- Üst makamda bulunanların, alt mertebedekilere verdikleri emirlerdir ki; buna "emir" denir.

2- Alt mertebede bulunanların üst mertebedekilere olan emirleridir ki, buna "taleb" denir.

3- Denk olan kimselerin birbirlerine verdikleri emirlerdir ki; buna da "iltimas" denir.

Sâniyen: Cenâb-ı Hak ilminde mevcûd olan bir şeye vücüd-i hâricî giydirmek iråde ettiği zaman, o şey'e كن yani "O!!" der.

 Ilm-i İlâhî'nin bir unvanı olan Levh-i Mahfüz'da mevcûd olan o şey'in vücûd-i hâricî giymesi için كُنْ yani "Ol!" emrini meleğe ulaştıran ve melekten de o mevcûd-i ilmîye kavuşturan hava unsurudur.

Emr-i İlahi; "iråde, ilim ve kudret"i tazammun eder.

Hava unsuru Emir ve İråde-i İlahiyeyi o mevcûd-i ilmiye ulaştırmaya sebeb olduğu gibi; "toprak, su, hararet" denilen diğer üç unsur da ilim ve kudret sıfatlarının tezahürüne ve o mevcûd-i ilminin vücüd-i härici giymesine sebeb olur.

Demek Müellifin "Emir ve irâdenin arşı olan hava" ifadesindeki "emir "den murad, كن yani "Ol!" emridir.

O كن yani "Ol!" emrinden bir iråde doğuyor.

İrâde-i İlâhiyyeyi tazammun eden o emri, hava unsuru yerine ulaştırdığı için, hava emir ve irade arşı olmuştur.

Emir ve irâde arasında ince bir fark vardır.

Zîrâ Allah'ın emirleri beşerin emirleri gibi çıplak bir emir değildir.

Belki emr-i İlâhî, hem iråde, hem ilim, hem de kudreti tazammun eder.

Beşerin emirlerinde ise bu sıfatlar mevcûd değildir.

İrâde ise; tercih etme gücüdür.

Allah'ın irâde sıfatı, lâzime-i zarûrîyye-i zâtiyyesidir.

Allah --hâşa!-- mûcib-i bizzat değildir.

Yâni mecbûriyyet tahtında bir iş yapmaz.

 İrâde ve tercihiyle faaliyet gösterir.

Hava unsuru; "ilim ve kudret"ten ziyâde "emir ve irade-i Rabbâniyye "yi yerine kavuşturur.

Sâir unsurlar ise; "emir ve irade" sıfatından ziyâde "ilim ve kudret" sıfatlarının tezahürüne ve eşyanın vücûd-i hâricî giymelerine sebebtir.

İki şey devamlı هُوَ diyor:

Biri: İnsan ve hayvanın nefesi.

Diğeri ise: Hava unsurudur.

Evet, bütün insanlar ve hayvanlar her ne zaman nefes alıp verse hep هو der ve bunu gayr-ı ihtiyârî söyler.

Demek enfäs-ı insaniyye ve hayvaniyye هُوَ deyip, Allah'ı zikrediyor.

Rüzgar da deyip Allah'ı çağırıyor.

Cibril-i Emîn (as), Rasûl-i Ekrem (asm) ve bizler هُوَ lafzını telaffuz ettiğimiz anda o هو lafzı hava ile beraber çıkıyor ve o هُو lafzı içinde binlerce hava zerrâtı vardır.

O hava zerrâtının her biri, kâinatın ilk yaratılışından kıyamete kadar bütün sesleri ve süretleri içine almakla beraber, aynı anda almış olduğu sesleri ve süretleri izn-i İlâhî ile bütün dünyadaki hava zerrelerine neşreder.

Hem åhizelik hem de nåkılelik vazîfesini yapar.

Yâni hem sesleri ve süretleri alır, hem de almış olduğu ses ve süretleri aynı anda ādetă zamansız diğer hava zerrâtına nakleder.

İnsanın ağzından çıkan هُوَ kadar havanın her bir zerresinde, o insânın sesi ve sûreti bulunduğu gibi; ezelden ebede, zerreden Arş'a kadar bütün mevcûdât bir anda sesiyle, şekliyle ve süretiyle takdir-i İlâhî ile o hava zerresinde bulunmaktadır ve bulunabilir.

Bu mu'cizâne fiil, emir ve irâde-i İlâhiyye ile oluyor.

Evet her bir hava zerresi, bütün dünyadaki konuşmaları bir anda alır muhafaza eder; hem de alıp hifzettiği ses ve sûretleri bir anda bütün hava zerrâtına aynı anda nakleder.

Bir tek hava zerresi bu hârıkà vazîfeyi yapıyor.

Dünyâda bulunan bütün insanlar nerede ne konuşursa, hepsini bir anda bir tek hava zerresi hifzediyor.

İnsanınağzından هُو lafzı ile çıkan hava zerrelerinin her biri, hem onun şeklini ve süretini, hem kâinâttaki bütün ses ve süretleri alır; hem de aldığı ses ve sûretleri bir anda bütün hava zerrelerine nakledip bütün dünyaya verir.

Bütün bunları görüp anladıktan sonra --fiil failsiz olmadığından-- bu hârikà fiilleri, ister istemez birine vermek zarúreti hâsıl olur:

Ya denilecek ki: هُوَ lafzı ile çıkan havanın her bir zerresinde küçücük mikyästa bütün dünyâda mevcûd radyo, televizyon, telsin ve telefonların merkezleri, santralleri vardır.

Veyâ denilecek ki: O هُوَ lafzi ile çıkan havanın her bir zerresina bütün telefoncular, telgrafçılar, radyo ve televizyoncular kadar bir isti'dâdı, nihayetsiz ilim ve hikmeti, kāināt kadar şuûr ve iradesi, dünyada konuşulan bütün dilleri, lügatları, şîveleri, ses tonlarını bilecek kadar bir ilmi vardır.

Veyahut denilecek ki: Havanın her bir zerresi emirber nefer hükmündedir.

Müstakil bir hareketi yoktur.

Nihayetsiz ilim ve hikmet, iråde ve kudret sahibi bir Zâtın emir ve izni dairesinde hareket eder.

Girdiği her yerde O'nun nâmıyla işler, vaz'ıyyetler alır.

Evvelki iki yol imtina' derecesinde muhâldir. Üçüncü yol ise vücûb derecesinde kolaydır.

Çünkü havanın her bir zerresi Sâni'-1 Zülcelal'in emriyle hem âhizelik, hem de nåkılelik vazifesini yapıyor.

Yâni izn-i İlâhî ile hem senin sesini ve süretini alıyor, hem aldığı o ses ve süreti bütün dünyaya bozmadan, değiştirmeden tipatıp aynen naklediyor, hem de bir anda bütün ses ve süretleri diğer zerrelerden alıp getiriyor.

Evet, havanın her bir zerresi, her an izn-i İlâhi ile âdetå bant gibi devamlı dönüyor.

Käinâtın ilk yaratılışından bugüne kadar bütün zaman ve mekânlardaki mevcûdât sesiyle, rengiyle, şekliyle, şemasıyla o bir tek hava zerresinde izn-i İlâhî ile kaydediliyor.

 O hava zerresi farazā açılabilseydi, âlemdeki seslerin ve süretlerin o hava zerresinde mevcûd olduğu görülecekti ve bu vaz'ıyyet, kısmen bilfiil görünüyor.

Zîrâ dünyanın neresinde olursa olsun radyo ve televizyon gibi cihazlar bulunmak kaydıyla o sesleri işitip, süretleri seyredebiliyoruz.

Demek Hálık'ının ihsanıyla havanın bütün eczāsında bu kabiliyet mevcüddur.

Evet Cenâb-ı Hak, havanın her bir zerresine bütün insanların seslerini alıp verebilecek, belki bütün mevcûdâtın suretlerini alıp hifzedebilecek bir kabiliyyet bahşetmiştir.

هُوَ denildiği zaman, هُوَ ٥ lafzının telaffuzu ve o hava zerrelerinin هُو lafzi ile beraber ağızdan çıkması ne kadar kolay ise; ålemdeki bütün hava zerrâtına hem o lafzı telaffuz eden şahsın şeklini  ve konuşmasını vermesi, hem de bütün âlemdeki insanların şeklini ve konuşmasını alması da aynı kolaylıktadır.

Evet her bir hava zerresinin, bir tek insânın ses ve süretini alıp vermesi ne kadar kolay ise; âlemdeki bütün ses ve süretleri alıp vermesi de aynı kolaylıktadır.

Zîrâ fiil birdir.

Müellif (ra), radyo ni'metinin hava zerrelerindeki sesleri âleme neşrettiğini ve bu radyo ni'metine karşılık beşerin nasıl bir şükrü edâ etmesi gerektiğini şöyle îzah ediyor:

"Aziz, Siddik, Mütefekkir Kardeşlerim!

"Bu Hüve Nüktesi'nin bir gün evvel Medresetü'z-Zehra'nın erkânlarına bir ders nev'inden söylediğim çok noktalarından yalnız üç noktasını sizlere beyan ediyorum.

"Birinci Nokta: Hava unsurunun yüksek ve ehemmiyetli bir vazifesi إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِّمُ الطَّيِّبُ âyetinin sırrıyla güzel ve ma'nidár ve imáni ve hakikatli kelimelerin kalem-i kaderin istinsâhıyla ve izn-i İlâhî ile intişâr etmesiyle bütün küre-i havadaki melâike ve rühánīlere işittirmek ve Arş-ı A'zam tarafına sevk etmek için kudret-i İlahi kaleminin mütebeddil bir sahifesi olmaktır.

Mâdem havanın kudsi vazifesinin, hikmet-i hılkatinin en mühimmi budur.

Ve rû-yi zemini radyolar vâsıtasıyla bir tek menzil hükmüne getirip nev'-i beşere pek büyük bir ni'met-i İlâhiye olmaktır.

"Elbette ve elbette beşer bu pek büyük ni'mete karşı, bir umûmi şükür olarak; o radyoları her şeyden evvel kelimât-ı tayyibe olan Kelámullah'ın, başta Kur'ân-ı Hakim ve hakikatleri ve îmânın ve güzel ahlakların dersleri ve beşerin lüzûmlu ve zarûrî menfaatlerine dair kelimatları olmalı ki o ni 'mete şükür olsun.

Yoksa ni'met böyle şükür görmezse, beşere zararlı düşer.

"Evet beşer, hakikate muhtaç olduğu gibi, ba'zı keyifli hevesâta da ihtiyacı var.

Fakat bu keyifli hevesat, beşte birisi olmalı.

Yoksa havanın sırrı hikmetine münafı olur.

Hem beşerin tenbelliğine ve  sefähetine ve lüzúmlu vazifelerinin noksan bırakılmasına sebebiyet verip beşere büyük bir ni 'met iken, büyük bir nikmet olur.

Beşere lâzım olan sa'ye şevkı kırar.

"Şimdi gözümün önündeki makinecik ve radyo kabı, Kur'ân'ı dinlemek için odama getirilmişti.

Baktım, on hissede bir hisse kelimát-t tayyibeye veriliyor.

Bunu da bir hatâ-yı beşerî olarak anladım.

İnşaallâh beşer bu hatasını ta'mir edecek.

Ve bütün zemin yüzünü bir meclis-i münevver, bir menzil-i âlî ve bir mekteb-i îmâni hükmüne geçirmeğe vesile olan bu radyo ni'metine bir şükür olarak beşerin hayât-ı ebediyyesine sarf edilecek kelimât-ı tayyibe, beşte dördü olacak.

"Ahir zamanda bir şahsın hatiât ve günahlarının gayet dehşetli bir yekün teşkil ettiğine dair rivâyetler vardır.

Eskide, Acaba âdi bir adam, binler adam kadar günah işleyebilir mi?

Ve o âhir zamanda bildiğimiz günahlardan başka hangi günahlardır ki kainâtın hey'et-i mecmuasına dokunur, kıyametin kopmasına ve dünyaları başlarına harab olmasına sebebiyet verir?' diye düşünürdüm.

Şimdi bu zamanda müteaddid esbâbını gördük.

"Ezcümle: Müteaddid o vücûhundan radyom ile anlaşıldı ki: O bir tek adam bir tek kelime ile, bir milyon kebâiri birden işler. Ve milyonlarla insanı dinlettirmekle günäha sokar.

"Evet, küre-i havanın yüz binler kelimeleri birden söyleyen ve bir dili olan radyo unsuru, nev'-i beşere öyle bir ni'met-i İlâhiyyedir ki:

 Küre-i havayı bütün zerrâtıyle şükür ve hamd ü senå ile doldurmak lázım gelirken, dalâletten tevellüd eden sefähet-i beşeriyye, o azim ni'meti şükrün aksine isti'mål ettiğinden elbette tokat yiyecek.

"Nasıl ki havârik-ı medeniyyet nåmı altındaki ihsanat-ı İlâhiyyeyi, bu mimsiz, gaddar medeniyyet hüsn-i isti'mål ile şükrünü edå etmeyerek tahribâta sarf edip küfran-ı ni met ettiği için öyle bir tokat yedi ki, bütün bütün saâdet-i hayâtiyyeyi kaybettirdi.

Ve en medeni tasavvur ettiği insanları, en bedevi ve vahşi derekesinden daha aşağıya indirdi.

Cehennem'e gitmeden evvel, Cehennem azábını tattırıyor.

"Evet radyonun külli ni 'metiyyet ciheti, külli bir şükür iktizā eder ve o külli şükür de, Hàlık-ı Arz ve Semâvât'ın Kelâm-ı Ezelisinin şimdiki bütün muhâtâblarına birden yetiştirmek için, külli yüz bin dilli semâvî bir hafız hükmünde, her vakit kâinâtta Kur'ân'ı okumalıdır, ta o ni'metin külli şükrünü idâme etsin."

"Radyo, öyle büyük bir ni'met-i İlâhiyyedir ki, ona mukabil şükür ise; o radyo, milyonlar dilli bir külli hafız-ı Kur'ân olup, bütün zemin yüzündeki insanlara Kur'ân'ı dinlettirsin."

"İkinci Nokta: Nûr Risâlelerinde denilmiş ki: 'Kainâtı halk edemeyen, bir zerreyi halk edemez. Bir zerreyi tam yerinde halk edip muntazam vazifeleriyle çalıştıran, yalnız kâinâtı halk eden zât olabilir.'

"Bu cümlenin küllî hüccetlerinden bir cüz'î hücceti şudur ki: Kelimelerin envâının kabı ve mahfazası olan yanımdaki bu radyo makineciğindeki bir avuç hava, kat'iyyen gösteriyor ki; şimdi elimizde baktığımız radyo istasyon cedveli nâmındaki listede yazılı iki yüze yakın merkezden bir saatten bir seneye kadar uzak ve muhtelif mesafelerden aynı dakikada bir tek kelime-i Kur'âniyye, mesela 'Elhamdülillâh' kelâmı tam hurûfâtıyla ve şîvesiyle ve söyleyenin mahsús sadásının tarzıyla, bu makinedeki bir avuç havanın zerreleriyle hiç tegayyür etmeden kulağımıza gelmek için ve muhtelif kelimât-ı Kur'âniyyeyi ayrı ayrı sadâ ile, çeşit çeşit şîve íle, kezű hiç tegayyür etmeden ve bozulmadan bizim kulağımıza getirmek için o bir avuç havanın her bir zerresinde öyle hadsiz bir kuvvet ve ihâtâlı bir iråde ve bütün rû-yi zemîndeki merkezlerde o Kur'ân'ı okuyan hafızların ayrı ayrı şîvelerini bilecek ihâtâlı bir ilim ve onları bütün görecek ve işitecek muhit bir göz ve her şeyi bir anda işitebilir bir kulak olmazsa, elbette bu mu'cize-i kudret vücüda gelmeyecek.

"Üçüncü Nokta: Bu radyo makineciğinde ve ma'nevî kelimat çiçeklerine saksılık eden bu kabçıktaki bir avuç havanın gösterdikleri mu'cizat-ı kudretten bu hakikat anlaşılıyor ki: Her bir zerre Cenab-ı Hakk'ı zâtıyla ve sıfatıyla ta'rif eder ve isbåt eder.

Bütün kâinatı teftiş eden hükemâlar ve ulemâlar büyük ve geniş delillerle, Zât-ı Vácibü'l-Vücûd'un vücudunu ve vahdetini isbât etmek için bütün kainatı nazara alırlar.

Sonra ma'rifetullâhı tam elde ediyorlar. Halbuki nasıl Güneş çıktığı vakit bir zerrecik cam, aynı deniz yüzü gibi Güneş'i gösteriyor ve o Güneş'e işaret ediyor.

Öyle de, bu bir avuç havadaki her bir zerre de mezkûr hakikate binden aynen kâinat denizindeki cilve-i tevhidi, sıfat ve kemaliyle kendilerinde gösteriyorlar.

"İşte Kur'ân-ı Hakim'in ma'nevi mu'cizesinin bir lem'ası olan Risale-i Núr bu hakikati îzáhâtıyla isbat etmesi içindir ki, müdakkik bir Nurcu, huzür-i daimi kazanmak ve ma'rifetullahı her vakit tahattür etmek için ve huzûr-i daimi hatırı için لا موجود الا هو demeğe mecbûr olmuyor.

Ve yine bir kısım ehl-i hakikatın daimi huzuru bulmak için لاَ مَشْهُودَ الا هو dedikleri gibi, demeğe muhtaç olmuyor.

Belki و فِي كُلِّ شَيْءٍ لَهُ آيَةٌ تَدُلُّ عَلَى أَنَّهُ وَاحِدٌ parlak hakikatinin kudsi penceresi ona kâfi geliyor.

Bu kudsi Arabi fıkranın kısacık bir îzâhı şudur ki:

"Evet herkesin bu âlemde birer âlemi var, birer kainatı var. Ádetá zîşuûrlar adedince birbiri içinde hadsiz kāinâtlar, âlemler var. Herkesin husûsî âleminin ve kâinatının ve dünyasının direği kendi hayatıdır. Nasıl herkesin elinde bir âyinesi bulunsa ve bir büyük saraya mukabil tutsa, herkes bir nev'i saraya, âyinesi içinde sahib olur. Öyle de herkesin husûsî bir dünyası var. Bir kısım ehl-i hakikat bu hususi dünyasını لاَ مَوْجُودَ الاَ هو diye inkâr etmekle, terk-i mâsivá sırrıyla Cenâb-ı Hakk'a karşı huzûr-i dâimî ve ma'rifet-i İlâhiyye bulur. Ve bir kısım ehl-i hakikat da yine dâimî ma'rifet ve huzūru bulmak için لاَ مَشْهُودَ الا هو deyip kendi husûsî dünyasını nisyân hapsine sokar; fânílik perdesini üstüne çeker; huzûru bulmakla bütün ömrünü bir nev'i ibâdet hükmüne getirir.

"Şimdi bu zamanda Kur'ân'ın i'câz-ı ma'nevîsiyle tezahür eden sırrıyla yani zerrelerden وَ في كُلِّ شَيْءٍ لَهُ آيَةٌ تَدُلُّ عَلَى أَنَّهُ وَاحِدٌ yıldızlara kadar her şeyde bir pencere-i tevhid var ve doğrudan doğruya Zât-ı Vahid-i Ehad'i sıfatıyla bildiren âyetleri, yâni delaletleri ve işaretleri var.

İşte Hüve Nüktesi'yle bu mezkûr hakikat-i kudsiyyeye ve îmâniyyeye ve huzûriyyeye icmâlen işaretler vardır.

Risale-i Nür, bu hakikati izâhâtıyla isbat etmiş.

Eski zamandaki ehl-i hakikat bir derece mücmelen ve muhtasaran beyan etmişler.

Demek bu dehşetli zaman, daha ziyâde bu hakikate muhtaçdır ki, Kur'ân-ı Hakim'in i'câzıyla bu hakikat tafsilatıyla ihsân edilmiş.

Núr Risaleleri de bu hakikate bir nâşir olmuşlar."( Yâni kalem-i kudretin) kudret kaleminin Kitâb-ı Mübîn den istinsäh ile (hadsiz) nihayetsiz (ve hârikà ve muntazam yazılarına) hava unsuru zaman itibariyle (bir sahîfe olur ve zerreleri,) Kitab-1 Mübîn'deki şekil ve süretleri çizdiği i'tibârla (o kalemin uçları ve zerrelerin vazifeleri dahi, kalem-i kaderin) İmâm-ı Mübîn'in imlâsı ile (noktaları) kànûn ve programı (bulunur. Bir tek zerrenin hareketi derecesinde kolay çalışır.)

 

Kalem-i kudret, İlm-i İlâhî'nin unvânı olan İmam-ı Mübin'in imlåsı ile yâni İmâm-ı Mübin'deki kanün ve program tahtında ve Kudret-i İlâhiyyenin unvanı olan Kitâb-ı Mübin'deki geometrik şekil ve kuvvelerin istinsâhı ile mevcůdâtı zerrât vâsıtasıyla hakikat-i zaman denilen Levh-i Mahv ve İsbåt üzerinde yazıyor. Evet, Kudret-i İlâhiyye mükevvenâtı yaratmak istediği, yâni mevcûdâtı daire-i ilimden dâire-i kudrete çıkarmak murad ettiği zaman, İmâm-ı Mübîn'de mevcûd kanûnlar ve ilmi programı, Kitâb-ı Mübîn'de mevcûd kuvvâlar ve geometrik şekilleri, vücûd-i i'tibârîsi bulunan ve sahîfe-i misaliyye denilen zaman tahtası üzerine aksettirir. Akis neticesinde o kanûnlar ve kuvvâlar harekete geçer. O kànûn ve kuvvâların harekâtıyla tebeddülât ve tegayyürât başlar. Bu kez o kànûnlar ve kuvvâlarda başlayan harekât ve o harekâtın sebeb olduğu tebeddülât ve tegayyürât, zerrenin maddesinde görünür. Bu iki hareketin, yâni zaman şeridi üzerinde cereyân eden kànûn ve kuvvâların hareketi ile zerrenin dışta görünen hareketi neticesinde mevt ve hayât, vücûd ve fenâ tezahür eder. Böylece âlem terkîb ve tahlîle ma'rûz kalarak, yapılıp yıkılır.

 

Vücûd-i hâricî giymek sûretiyle âlem-i şehadete gelen her mev- cûd, kalem-i kudretin Kitâb-ı Mübîn'deki şekil ve sûretlere göre istinsâhı ve Kalem-i Kaderin İmâm-ı Mübîn'deki kànûn ve programı tahtında imlâsı ile hava denilen sahîfe-i misâliyyede yazılıyor. Her bir hava zerresi, hem bir sahîfe hükmüne geçip diğer hava zerrâtından gelen şekil ve süretler orada yazılıyor; hem de bir kalem hükmüne geçip zabtettiği şekil ve süretleri diğer hava zerrâtına yazıyor. Dolayısıyla her bir hava zerresi bir cihette sahîfe, diğer bir cihette ise kalem hükmüne geçiyor. Yâni her bir hava zerresi, şekil ve sû- retleri aldığı i'tibârla sahîfe olur; şekil ve süretleri verdiği i'tibârla da kalem olur.

 

Demek hava zerrâtı vasıtasıyla eşya, vücûd-i hâricîden vücûd-i berzahiye geçiş yapıyor. Yâni hava denilen sahîfe-i misâliyyede yazılıyor.

 

Kalem-i kudret, zaman sahîfesinde hadsiz ve muntazam mevcůdâtı dört unsurun zerrâtıyla yazıyor, eşyaya vücûd-i hâricî giydiriyor. Yazma işinde herhangi bir unsurun bir zerresini alır di- ğeriyle terkib eder. Böylelikle âlemi inşa eder. Unsurların zerrelerinin terkibi, hava vasıtasıyla olduğu gibi; zerrâta "Terkîb ol!" emrini tebliğ eden yine hava unsurudur. Demek hava zerrâtı, hem unsurların terkibindeki emir ve murâd-ı İlâhiyi onlara tebliğ eder, hem de o zerreleri biribirine yapıştırıp terkib eder.

 

Kalem-i kader ise, hava âleminde bütün insanların seslerini ve süretlerini san'atla yazıp kaydediyor, eşyâya birer vücüd-i berzahi verip ademden kurtarıyor.

 

)iste ben لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ve قُلْ هُوَ اللَّهُ deki hareket-i fikriyye( fikrin hareketi (ile seyahatimde hava âlemini temâşâ ve o unsurun sahîfesini mütâlea ederken, bu mücmel) kısa, öz (hakikati tam vâzıh) açık (ve mufassal) tafsilâtı, îzahlı (ayne'l-yakin) gözle görür gibi (müşâhede ettim) gördüm. Müellif (ra), yukarıda zikredilen hakikati mufassal müşâhede ettiği halde gayet kısa ve vecîz cümlelerle ifade etmiş, tafsîlât vermemiştir. Zîrâ bu mes'ele, Risale-i Nûr'un müteaddid yerlerinde husûsan şerhini yaparak yayınladığımız Zerre Risalesi'nde îzah edilmiştir; (ve hüve'nin lafzında( - هُوَ zamîrdir. Merciı zikredilmemiş. Zîrâ bunda ka- rine-i taayyün var. Yâni o هُوَ lafzı içinde bin bir isim ve sıfat sähi- bi olan Zât, taayyün ettiğinden zamîrin merciınin zikrine ihtiyaç duyulmamıştır-- (ve havasında( هُوَ lafzıyla beraber ağızdan çı- kan havada (böyle parlak bir bürhân) delîl (ve bir lem'a-yı Vâhidiyyet) Allah'ın esmå ve sıfatının birliğinin delili (bulunduğu gibi; ma'nâsında ve işaretinde gayet nûrânî bir cilve-i Ehâdiyyet) Zâtının birliğinin cilvesi (ve çok kuvvetli bir hüccet-i tevhîd ve hüve zamîrinin mutlak) hudutsuz (ve mübhem) gizli (işareti hangi Zāta bakıyor işaretine bir karîne-i taayyün) bir şeyi bilmeye yardım eden işåret, delîl (o hüccette bulunması içindir ki, hem Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyân, hem ehl-i zikir makam-ı tevhidde) tevhid makamında (bu kudsi kelimeyi çok tekrår ederler diye ilme'l-yakin ile bildim.) هُوَ lafzı vahidiyyet ve châdiyyet-i İlâhiyye'yi gösteriyor. Şöyle ki: هُو hem lafzı itibariyle gaybi bir Zâtı gösteriyor hem de هو laf zı telaffuz edilirken ağızdan çıkan havası i'tibariyle o gaybi Zâtın esmå ve sıfatının, husûsan a'zamlık mertebede emir ve irâdesinin tecellisini gösteriyor. Böylece هُوَ lafzında ve o lafızla beraber çı- kan havada bir Zât-ı Vâhid'in tecellîsi görünüyor.

 

هو, ma'nasında ve işaretinde dahi yine O Zât-ı Gaybî'yi gösteri- yor هو lafzı ile beraber ağızdan çıkan her bir hava zerresinde, bütün esmå ve sıfatıyla, husûsan a'zamlık mertebede emir ve irādesiyle tecelli eden bir Zât-ı Ehâd'i gösterir.

 

Evet, insanın ağzından هُوَ lafzıyla çıkan havanın her bir zerresi هو yani "O" diyor. "O kimdir?" diye sorulan suâle cevâben denilir ki: "هُ lafzıyla çıkan hava içindeki hadsiz zerrelerin her birinde bin bir ismi ile tecellî eden bir Zât-ı gaybi var. O Zât-ı gaybi ise, Allahü Azimüşşân'dır. هُوَ lafzi zikredilen bu ma'nâyı i'lân e- diyor."

 

Evet insanın ağzından هُوَ lafzı ile beraber çıkan hava zerrelerinin her birinde bin bir isim ve sıfatıyla, husūsan emir ve irâdesiyle tecelli eden müstetîr bir Zat vardır. İşte هُوَ lafzi o müstetir Zata işaret ediyor. Böylece o Zât-ı müstetîr, evvelce bahsi geçmiş gibi oluyor. Karine-i taayyün oluyor. Zamîrin merciınin daha önce zikredilmesine gerek kalmıyor.

 

Cenâb-ı Hakk'ın bütün âlemi ihātā eden küllî hava unsurunda bin bir ismiyle tecelli etmesine Vähidiyyet tecellisi, o hava unsurun- daki her bir zerre içinde âlemdeki ses ve süretleri derc etmesi ve bin bir ism-i İlâhîye âyine olmasına da Ehâdiyyet tecellîsi denir.

 

Müellif (ra) burada şunu ifade etmek istiyor: هو lafzını mad deten duşündüm. O هُوَ lafzi ile beraber ağızdan çıkan hava vâsıta- sıyla bütün havayı mütålea ettim. Bütün âlemdeki tecelliyât-ı esmå ve sıfatı, külli hava unsurunda müşāhede ettiğim gibi هُو lafzi nın telaffuzu ile beraber ağızdan çıkan havanın her bir zerresinde âlemdeki ses ve süretlerin içinde derc olunduğunu, o bir tek hava zerresinin, bin bir ism-i İlâhînin tecellisine âyine bulunduğunu, dolayısıyla tecelliyât-ı zâtiyyeye mazhar olduğunu gördüm.

 

Zirâ tecelliyât-ı Zâtiyyeye mazhar olan bir zât, her şeyde tecelli- yât-ı Zâtiyyeyi görür ve hisseder.

 

هُوَ yani "O", lafzında kasdedilen kimdir? هُوَ lafzının telaffuzu ile beraber ağızdan çıkan her bir hava zerresi ile vücûdu taayyün eden Zât-ı Zülcelal'dir. Adeta هُوَ lafzında ve o lafız ile beraber ağızdan çıkan havanın her bir zerresinde bin bir ismi ile tecelli eden, husûsan emir ve irâdesi ile orada hâzır ve nâzır olan bir Zâta işaret ediyor. Onun için lâfzıyla beraber mercii de o hava içinde derc edilmiştir.

 

Hulasa: هُوَ lafzında zamîrin kime râci' olacağına dair bir karine-i taayyün var. Çünkü külli hava unsuru tecelliyât-ı esmå ve sıfatı vâzıhan göstermekle tecelliyât-ı vâhidiyyete âyine olduğu gibi, Alafzındaki havanın her bir zerresinde hem âlemdeki ses

 

ve süretler, hem de bütün esmå ve sıfat-ı İlâhiyyenin tecelliyatı bulunmakla tecelliyât-ı Ehâdiyyete ve tecelliyât-ı Zâtiyeye âyine olmuş ve bununla gizli olan o Zâtın varlığını aşikare göstermiştir. Demek Hüve Nüktesi'ni müdakkikåne okuyup anlayan bir

 

mü'min, külli hava unsurunda tecelliyât-ı esmå ve sıfatı gördükten sonra, dönup هو telaffuzu ile beraber ağızdan çıkan havanın her bir zerresinde hem bütün âlemi, hem de bin bir ismin tecellisini gö- rür.

 

Ve Hüve'de gizli olan o Zâtın kim olduğunu anlar.

 

← Kitap Notları · Din · Risale-i Nur Şerhi yazıları